صحت است . . . . » و سپس كيفيت تركيب و مقدار اجزاى مركبه آن را مشروحا بيان مىدارد كه از آن جمله است سرمه اصفهان و توتياى هندى و مرقشيشاى ذهبى . . . و غيره . ( تحفه حكيم مؤمن ص 345 ) و اما درباره شياف روشنايا نيز بايد دانست كه شياف اصلا از اسامى داروهاى خاص چشم است لا غير . انطاكى در « تذكرة اولى الالباب » چنين بيان مىكند : اشياف - من التراكيب القديمة ينسب الى الاستاذ و عندى انه قبله كما تشهد به الكتب اليونانية و المعروف اطلاق هذا الاسم على ما يخص العين و ما يعجن و يقطع الى استطالة و يجفف فى الظل و يستعمل محكوكا على اختلاف انواعه . . . . » ( تذكرة ج 1 ص 49 ) و آنچه را هم كه صاحب تحفة مىگويد مؤيد همين معنى است كه : « . . . و شياف آنچه به مايعات سرشته بقاطع قطع كنند و در سايه خشك نموده به مايعات حل كرده استعمال نمايند و گويند مخترع او « بقراط » است و از كتب يونانيين مستفاد مىشود كه قبل از او تاليف يافته و كحل مخصوصست به‌آنچه با ميل در چشم كشند . . . » ( تحفة ص 345 ) اما آنچه را كه ناسخ نسخه متن و نسخه آستانه و ديگر نسخ ( روشنائى ) خوانده و نوشته‌اند بىگمان تصحيفيست از كلمه ( روشنايا ) يا ( روشيانا ) كه بتصريح صاحب تذكرة بهترين و مؤثرترين كحلهاست . همان‌سان كه اشاره شد ( روشنايا ) يا ( روشنايا ) از كحلها است نه از شيافها و ظاهرا نسفى دراين‌مورد تسامح به خرج داده است . انطاكى مىگويد : « . . . و اجلها ( يعنى اجل كحل‌ها ) الروشنايا و معناه باليونانى مقوى البصر و السريانية جابر الوهن و يطلق على المرقشيشا ايضا و اول من اخترعه فيثاغورث لارسطيدون صاحب صقلية و قد اشتكى ضعفا فى بصره فبرئ . . . . و صنعته . . . . » ( ص 275 تذكرة ) . ولى صاحب تحفة اين كلمه را ( روشيانا ) آورده و مشروحا تصريح مىكند كه « . . . به ياى بعد از شين و نون بعد از الف . . . » و سپس همان را كه انطاكى آورده است نقل مىكند . ( تحفة ص 345 ) صفحه ( 120 ) - بدانكه بعضى گفته‌اند كه اسم صوفى . . . الخ . . - براى اطلاع بر وجوه تسميه و مبادى اشتقاق « صوفى » رجوع شود به مقدمه فاضلانه آقاى جلال همائى بر ( مصباح الهداية ) ص 63 تا 83 و براى آگهى بر قسمتى از تعاريفى كه از تصوف شده است رجوع شود به ( فى التصوف الاسلامى و تاريخه ) كه مرحوم « نيكولسون » هفتاد و هشت تعريف براى تصوف از متون عربى و فارسى استقصا نموده است و نيز به ( روضة الطالبين ) غزالى كه حاوى تعدادى تعاريف لطيف